09 10 2019

Istotna zmiana w KPC – walka z fikcją doręczeń w postępowaniu cywilnym

Dotychczas w postępowaniu cywilnym istniała zasada podwójnego awiza – powód wskazywał w pozwie adres pozwanego, sąd na ten adres wysyłał wydany nakaz zapłaty listem poleconym, jeśli przesyłka wróciła do sądu nie podjęta w terminie a podwójnie awizowana, to uznawana była za doręczoną, a powód mógł wystąpić do sądu o klauzulę wykonalności upoważniającą do skierowania wniosku egzekucyjnego do komornika. Procedura ta jednak dopuszczała do sytuacji, w których osoba pozwana nie wiedziała o pozwie i wydanym nakazie, gdy na przykład zmieniła adres zamieszkania lub gdy powód podał błędny lub nieaktualny adres pozwanego. W takich przypadkach pozwany dowiadywał się o wydanym nakazie dopiero od komornika, gdy postępowanie egzekucyjne już trwało.

Ustawodawca wprowadził więc istotne zmiany w kwestii doręczeń korespondencji procesowej w postępowaniu cywilnym. Zmiany te polegają na tym, że przesyłka podwójnie awizowana i nieodebrana nie jest uznawana za skutecznie doręczoną. Gdy pozwany nie odbierze przesyłki, sąd zobowiąże powoda w terminie 2 miesięcy do doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika sądowego lub do udowodnienia, że wskazany adres pozwanego jest aktualny i miał on możliwość odbioru korespondencji. W praktyce wyglądać będzie to tak, że powód będzie musiał wybrać komornika do którego złoży wniosek o doręczenie korespondencji sądowej i uiścić opłatę w kwocie 60 zł. Powód może również wnioskować o ustalenie adresu pozwanego poprzez zapytania w bankach, SKOK-ach, organach rentowych i podatkowych za dodatkową opłatą w kwocie 40 zł. Opłata za poszukiwanie miejsca zamieszkania dłużnika oraz doręczenie mu pisma, to jednak nie wszystko. Komornikowi będzie przysługiwało dodatkowe 20 zł, jeżeli odległość między siedzibą kancelarii, a miejscem czynności będzie przekraczać 10 km. Okazuje się więc, że suma kosztów za doręczenie jednego listu może wynieść nawet 120 zł.

Jednak co w przypadku, gdy komornikowi również nie uda się zastać osoby pozwanej pod wskazanym adresem lub gdy osoba zastana odmówi komornikowi przyjęcia listu? Jak komornik ma udowodnić, że osoba która odmówiła przyjęcia listu jest osobą pozwaną?

Jeśli komornik ustali, że dysponuje właściwym adresem dłużnika, w jego skrzynce pocztowej umieści awizo, wyznaczając 14-dniowy termin na odebranie pisma. Po upływie tego terminu, pismo uważa się za doręczone, a komornik przesyła powodowi pisemną informację o dokonanych ustaleniach oraz o dacie doręczenia. Powód kieruje to do sądu i postępowanie sądowe toczy się dalej. Jeśli jednak komornik nie doręczy pisma i nie ustali miejsca pobytu pozwanego, zwraca powodowi pismo z taką informacją - postępowanie sądowe zostaje zawieszone, a po kolejnych trzech miesiącach – umorzone.

Zmiany te chronią pozwanych przed fikcyjnymi doręczeniami, eliminują podmioty celowo wskazujące nieprawidłowe adresy pozwanych, jednak dają też pozwanym możliwość skutecznego przedłużania postępowania sądowego i unikania odpowiedzialności. Jak zmiany prawa będą wyglądały w praktyce dowiemy się już niebawem.

Autor artykułu: Monika Kwiecień